Wyjątki i logowanie (SLF4J)#

Dobra obsługa wyjątków i przemyślane logowanie decydują o tym, jak szybko diagnozujemy problemy na produkcji. Ta lekcja zbiera house rules ProfessNet dla Javy: własne wyjątki, globalna obsługa i logowanie przez SLF4J.

Łap konkretne wyjątki#

Nie łapiemy gołego Exception, nie połykamy błędów. Łapiemy konkretny typ i obsługujemy go świadomie.

// źle — połknięty wyjątek, błąd znika
try {
  scanner.scan(forest);
} catch (Exception e) {
  // cisza
}

// dobrze — konkretny typ, log z kontekstem, sensowna reakcja
try {
  scanner.scan(forest);
} catch (ProbeTimeoutException e) {
  log.warn("Timeout podczas skanu forestu {}", forest, e);
  throw new ScanFailedException("Probe nie odpowiedział", e);
}

Standard ProfessNet: nigdy pusty catch. Albo obsługujemy wyjątek, albo opakowujemy i propagujemy z zachowaniem przyczyny (cause).

Własne wyjątki domenowe#

Tworzymy hierarchię wyjątków odzwierciedlającą domenę. Zwykle dziedziczymy po RuntimeException (unchecked), żeby nie zaśmiecać sygnatur.

public class ScanFailedException extends RuntimeException {
  public ScanFailedException(String message, Throwable cause) {
    super(message, cause);
  }
}

Globalna obsługa w Spring#

W Spring Boot wyjątki mapujemy na odpowiedzi HTTP centralnie przez @RestControllerAdvice — kontrolery zostają czyste.

@RestControllerAdvice
public class GlobalExceptionHandler {

  private static final Logger log =
      LoggerFactory.getLogger(GlobalExceptionHandler.class);

  @ExceptionHandler(ProbeNotFoundException.class)
  public ResponseEntity<ApiError> handleNotFound(ProbeNotFoundException e) {
    return ResponseEntity.status(HttpStatus.NOT_FOUND)
        .body(new ApiError("PROBE_NOT_FOUND", e.getMessage()));
  }

  @ExceptionHandler(ScanFailedException.class)
  public ResponseEntity<ApiError> handleScanFailed(ScanFailedException e) {
    log.error("Skan nie powiódł się", e);
    return ResponseEntity.status(HttpStatus.BAD_GATEWAY)
        .body(new ApiError("SCAN_FAILED", "Operacja nie powiodła się"));
  }
}

Logowanie przez SLF4J#

Logujemy przez fasadę SLF4J (LoggerFactory.getLogger). Używamy logowania parametryzowanego ({}) — wydajnego i bezpiecznego.

private static final Logger log = LoggerFactory.getLogger(InventoryService.class);

// dobrze — parametry, leniwa ewaluacja
log.info("Rozpoczęto skan forestu {} ({} hostów)", forest, hostCount);

// źle — konkatenacja stringów (zawsze buduje string, nawet gdy log wyłączony)
log.info("Rozpoczęto skan forestu " + forest);

Standard ProfessNet: logujemy przez SLF4J, zawsze parametrami {}, nigdy przez konkatenację. Wyjątek przekazujemy jako ostatni argument — wtedy SLF4J zaloguje pełny stack trace.

Poziomy logowania#

Poziom	Kiedy
ERROR	błąd wymagający uwagi (awaria operacji)
WARN	sytuacja nietypowa, ale obsłużona (timeout, retry)
INFO	istotne zdarzenia biznesowe (start skanu, wynik)
DEBUG	szczegóły diagnostyczne (wyłączone na produkcji)

Wskazówka: nigdy nie loguj sekretów ani danych wrażliwych — haseł, tokenów, pełnych danych osobowych. Logi trafiają do systemów, które mają inny krąg dostępu niż baza.

---

Konkretne wyjątki, własna hierarchia domenowa, globalny handler i logowanie SLF4J z parametrami — to przepis na serwis, który łatwo diagnozować. Błędy mają być widoczne i czytelne, nigdy ukryte.